De blinde vlek: ondersteuning van naasten

Het zal niemand verbazen dat geconfronteerd worden met psychische problemen bij iemand die je dierbaar is emotioneel en mentaal zeer belastend is.

Psychische problemen manifesteren zich in veranderingen in denken, voelen en gedrag. De sociale omgeving wordt geconfronteerd met iemand die niet goed in zijn vel zit, onvoorspelbaar en oninvoelbaar gedrag vertoont en daarmee onbegrip, angst, ergernis en machteloosheid genereert. Wederkerigheid kan verdwijnen, grenzen worden niet meer als vanzelfsprekend gerespecteerd. Realiteitsbesef, zelfredzaamheid en het vermogen om de consequenties van gedrag te voorzien worden aangetast. Het veelvuldig aandacht vragen voor de ervaren malaise, beschuldigingen en verwijten, al dan niet bewuste manipulaties en dreigementen. Het zijn aspecten die voor een hoogopgeleide GGZ-professional soms al moeilijk te hanteren zijn, laat staan voor iemand die erdoor overvallen wordt, een affectieve relatie heeft met de betrokkene en niet de luxe heeft om zichzelf te beschermen middels protocollen, methodieken en kantooruren.

Mensen zijn flexibel en liefde maakt veerkrachtig, het stelt mensen in staat om te incasseren, ellende en pijn te verdragen, zich aan te passen en ook onder de meest belastende omstandigheden het emotionele evenwicht te bewaren of terug te vinden. Naarmate het complexer wordt en langer duurt dreigt er echter een fysieke en mentale uitputtingsslag. Bovendien is de kans groot dat het hele bestaan in het teken komt te staan van het ‘managen’ van de patiënt. Het leidt soms tot ongezonde contraproductieve gedragingen, maar dit zijn volstrekt normale menselijke reacties op een abnormale omstandigheid, vaak tegen beter weten in. Je eigen emotionele beleving zit alleen maar in de weg, dus als het even lukt stop je die zo ver mogelijk weg.

In deze workshop gaan we aan de slag met een training die we hebben ontwikkeld voor naasten. Het is een training waarin we mensen proberen te laten stilstaan bij hun eigen worstelingen en beleving. Het gaat over het leren accepteren van de situatie en de emotionele reacties die dat oproept. Het gaat over het terugvinden van de grenzen van verantwoordelijkheid en van mogelijkheden. Het stimuleert mensen zichzelf weer centraal te stellen en vanuit het perspectief van hun eigen belangen en waarden keuzes te durven maken.